Na eeuwen keert het brouwen terug naar deze bijzondere plek in Zwolle

Bier brouwen naast een eeuwenoude brouwerij

De locatie maakt de opening bijzonder. In Windesheim stond in de middeleeuwen een groot kloostercomplex dat een belangrijke rol speelde binnen de Moderne Devotie.

Van dat complex is vrijwel niets meer over. Het gebouw aan de Dorpsstraat dat tegenwoordig als hervormde kerk wordt gebruikt, bleef wel volledig bewaard. Het diende oorspronkelijk hoogstwaarschijnlijk als brouwerij van het klooster.

De nieuwe brouwerij staat op ongeveer vijftig meter afstand. Daarmee wordt opnieuw bier gebrouwen vlak bij de plek waar dit eeuwen geleden ook gebeurde.

Windesheim was centrum van invloedrijke kloosterbeweging

Het verhaal achter de brouwerij gaat terug tot de veertiende eeuw. In 1387 werd in Windesheim een klooster gesticht door volgelingen van Geert Grote, grondlegger van de Moderne Devotie.

Het klooster groeide uit tot het moederklooster van de Congregatie van Windesheim. Vanuit het kleine dorp ten zuiden van Zwolle ontstond een netwerk dat zich over een groot deel van Noordwest-Europa verspreidde.

Op het hoogtepunt, aan het begin van de zestiende eeuw, waren tientallen mannen- en vrouwenkloosters bij het Windesheimer kapittel aangesloten. De invloed reikte tot ver buiten de huidige Nederlandse grenzen.

Oude brouwerij bleef als enige volledig overeind

Na de Reformatie kwam een einde aan het kloosterleven in Windesheim. Het complex raakte in verval en werd aan het einde van de zestiende eeuw grotendeels afgebroken. Bouwmateriaal werd onder meer afgevoerd en elders hergebruikt.

De brouwerij ontsnapte aan de sloop. In de zeventiende eeuw kreeg het gebouw een nieuwe bestemming als protestantse kerk.

Om er een kerkzaal van te maken werd onder andere een verdiepingsvloer verwijderd. Het gebouw wordt nog altijd als kerk gebruikt en de opvallend hoge en smalle vorm herinnert aan zijn oorspronkelijke functie.

Idee begon met ‘Leven in de brouwerij’

De terugkeer van het brouwen is onderdeel van een breder initiatief om de geschiedenis van Windesheim opnieuw zichtbaar te maken. In 2025 begon het project onder de toepasselijke naam Leven in de brouwerij.

Een belangrijk doel was niet alleen het maken van een lokaal bier, maar ook het versterken van de verbinding tussen kerk, dorp en de bijzondere geschiedenis van het voormalige klooster.

Dat initiatief groeide verder en leidde tot Stichting Klooster Windesheim. Inmiddels zijn volgens de stichting meer dan veertig vrijwilligers betrokken.

Bewoners brouwen samen Windesheimer bier

Het bier wordt samen met inwoners en andere betrokkenen ontwikkeld en gebrouwen. Daarmee moet de brouwerij volgens de initiatiefnemers meer worden dan alleen een plek waar bier wordt gemaakt.

De stichting wil de geschiedenis van de Moderne Devotie onder de aandacht brengen en tegelijkertijd ontmoeting en gemeenschapsvorming in het dorp stimuleren.

De stichting heeft geen winstoogmerk. Naast het brouwen van bier wordt gewerkt aan rondleidingen, exposities, lezingen en andere activiteiten rond het voormalige klooster en de Moderne Devotie.

Wethouder Rots verricht officiële opening

Op vrijdag 11 september is het moment aangebroken waarop de nieuwe brouwerij officieel wordt geopend. Wethouder Gerdien Rots verricht de opening namens de gemeente Zwolle.

De bijeenkomst begint om 14.00 uur. Christiaan Baan, predikant van de hervormde gemeente en een van de initiatiefnemers achter het project, is gastheer.

De brouwers vertellen tijdens de bijeenkomst over het brouwproces, de samenwerking en de reden waarom zij het lokale bierproject zijn begonnen.

Na het officiële gedeelte volgt een rondleiding waarbij zowel de nieuwe brouwerij als de historische voormalige kloosterbrouwerij worden bezocht.

Zaterdag kan iedereen komen kijken

Ook inwoners en andere belangstellenden krijgen de kans om de brouwerijen te bekijken. Na het officiële programma op vrijdag is er ruimte voor inwoners van Windesheim om rondgeleid te worden.

Op zaterdag 12 september wordt de locatie vervolgens tussen 10.00 en 16.00 uur opengesteld voor een breder publiek. Bezoekers kunnen dan kennismaken met het nieuwe brouwproject én het eeuwenoude verhaal erachter.

Dat maakt de opening niet alleen interessant voor bierliefhebbers. Ook mensen die geïnteresseerd zijn in de geschiedenis van Zwolle, religieus erfgoed en de Moderne Devotie kunnen er een bijzonder stukje lokale geschiedenis ontdekken.

Moderne Devotie nauw verbonden met Zwolle

Die geschiedenis reikt verder dan alleen Windesheim. De Moderne Devotie ontstond in het IJsselgebied en heeft ook in Zwolle veel sporen achtergelaten.

Een van de bekendste namen die met de beweging wordt verbonden is Thomas a Kempis. Hij leefde een groot deel van zijn leven in het klooster op de Agnietenberg bij Zwolle en schreef De navolging van Christus, een werk dat eeuwenlang over de hele wereld werd gelezen.

Windesheim vervulde binnen dezelfde beweging een andere sleutelrol: hier stond het moederklooster van de kloostertak die uiteindelijk grote delen van Noordwest-Europa bereikte.

Historie opnieuw onderdeel van het dorp

Met de nieuwe brouwerij proberen de initiatiefnemers die geschiedenis opnieuw onderdeel te maken van het dagelijkse leven in Windesheim. Niet door uitsluitend terug te kijken, maar door een eeuwenoud ambacht opnieuw uit te voeren en inwoners daarbij te betrekken.

Dat gebeurt bovendien vrijwel naast het gebouw waar datzelfde ambacht eeuwen geleden al werd beoefend.

Opening: Windesheimer Klooster Brouwerij
Officiële opening: vrijdag 11 september 2026 vanaf 14.00 uur
Publieksdag: zaterdag 12 september 2026
Tijd publieksdag: 10.00 tot 16.00 uur
Locatie: Windesheim, gemeente Zwolle

Na eeuwen krijgt het begrip ‘leven in de brouwerij’ in Windesheim daarmee een opvallend letterlijke betekenis.