Rijn en IJssel staan lager dan normaal
De najaarscontrole begint dit jaar onder opvallende omstandigheden. Na een droge zomer is er nog altijd sprake van lage rivierstanden.
Rijkswaterstaat meldt dat de waterstanden op zowel de Rijn als de IJssel lager zijn dan normaal voor deze tijd van het jaar. De lage afvoer van deze rivieren is ook voor het werkgebied van WDODelta belangrijk, omdat Rijn en IJssel een belangrijke rol spelen bij de aanvoer van water naar Oost-Nederland.
Eerder deze maand leidde de lage waterstand van de IJssel zelfs tot extra maatregelen voor de scheepvaart. Op de Boven-IJssel werd gewaarschuwd dat eenrichtingsverkeer nodig kon worden wanneer de vaargeul nog ondieper en smaller zou worden.
Dijkbeheerders gaan grotendeels te voet op pad
Tijdens de najaarscontrole, in waterschapstaal ook wel de schouw genoemd, bekijken medewerkers de conditie van de waterkeringen. Een groot deel van de inspectie wordt lopend uitgevoerd, zodat beschadigingen goed kunnen worden gezien.
De dijkbeheerders letten onder meer op rijsporen en graafschade door mollen, muskusratten, bevers en honden. Ook begroeiing op de dijken wordt gecontroleerd.
Wanneer schade wordt gevonden, kan deze worden hersteld. Bij graafschade kan bijvoorbeeld klei worden aangebracht, waarna de grasmat zich opnieuw kan herstellen.
Gras vormt beschermende laag van de dijk
Die grasmat is meer dan alleen begroeiing. Een goed ontwikkelde graslaag beschermt de onderliggende grond tegen erosie door stromend water en golven en is daarmee belangrijk voor de sterkte van een dijk.
Juist daarom kijkt het waterschap tijdens de inspectie nadrukkelijk naar de conditie van het gras en naar plekken waar de beschermende laag beschadigd is.
Droge zomer zorgde niet voor grote problemen
De dijken werden vanwege de droogte afgelopen zomer al extra in de gaten gehouden. Volgens WDODelta zijn daarbij geen grote problemen ontstaan. Dat heeft er mede mee te maken dat in het werkgebied relatief weinig veendijken liggen.
Tijdens warme weken verkleurde de grasmat wel. Het gras bleef volgens het waterschap echter goed gehecht aan de dijken. Nadat er opnieuw regen viel, werden de dijken snel weer groener.
De droogte leverde de dijkbeheerders bovendien een onverwacht voordeel op. Door de lage waterstanden kwamen plekken bloot te liggen die normaal onder water staan. Daardoor werd graafschade van onder meer bevers en muskusratten beter zichtbaar.
Van laagwater naar mogelijk hoogwater
Dat het hoogwaterseizoen begint terwijl de rivieren laag staan, betekent niet dat het waterschap een hoogwatergolf verwacht. De najaarsinspectie is een vaste preventieve controle.
Rivierstanden kunnen in de herfst en winter door langdurige neerslag en grote hoeveelheden water uit het stroomgebied sterk veranderen. De dijken moeten daarom op orde zijn voordat zo’n situatie zich voordoet.
Bij daadwerkelijk hoogwater worden de waterkeringen opnieuw extra gecontroleerd. Medewerkers letten dan bijvoorbeeld op de conditie van de grasmat, gaten in de dijk en zogenoemde zandmeevoerende wellen, waarbij water en zand onder een dijk door kunnen stromen.
Twee grote controles per jaar
WDODelta voert twee keer per jaar een grootschalige inspectie uit. In het voorjaar wordt gekeken hoe de dijken de winter en het hoogwaterseizoen hebben doorstaan. In het najaar staat juist de voorbereiding op de komende winter centraal.
Het waterschap beheert een uitgebreid netwerk van dijken en kades in een gebied dat loopt van Kampen tot Hoogeveen en van Assen tot Deventer. Daaronder vallen ook waterkeringen langs de IJssel, het Zwarte Water en de Overijsselse Vecht.
De inspectie die maandag begint moet ervoor zorgen dat eventuele kwetsbare plekken tijdig worden ontdekt en hersteld. Zo moeten de dijken klaar zijn wanneer de rivierstanden de komende maanden alsnog gaan stijgen.
