Je oude koffer bij de Zwolse milieustraat kan straks grondstof worden voor een nieuwe

De samenwerking begon met een simpele constatering: op het milieubrengstation belanden regelmatig oude reiskoffers bij het grofvuil. Een deel daarvan bestaat uit polypropyleen, een kunststof die opnieuw als grondstof kan worden gebruikt als deze voldoende zuiver wordt ingezameld en verwerkt.

Maandelijks zo’n 240 geschikte koffers verwacht

De samenwerkende partijen verwachten op het Zwolse milieubrengstation ongeveer 240 geschikte koffers per maand te kunnen inzamelen. Op jaarbasis zou dat, wanneer die hoeveelheid wordt gehaald, neerkomen op ongeveer 2.880 koffers.

Niet iedere afgedankte koffer is daarvoor geschikt. Samsonite heeft voor deze toepassing specifiek zuiver polypropyleen, meestal afgekort tot PP, nodig. Daarom moeten de koffers eerst op het juiste materiaal worden geselecteerd.

Medewerkers leren kunststof herkennen

Dat selecteren vraagt meer kennis dan alleen naar een kunststofsymbool kijken. Katrijn Goethals, projectleider duurzaamheid bij Samsonite, gaf daarom bij ROVA in Zwolle een praktijktraining aan medewerkers van ROVA, Kringloop Zwolle en Tiem.

Daar leerden zij verschillende kunststoffen van elkaar te onderscheiden. Daarbij wordt onder meer gekeken naar flexibiliteit, kleur en textuur. Zelfs het geluid van het materiaal kan helpen om te bepalen met welke kunststof iemand te maken heeft.

Die materiaalkennis is belangrijk. Wanneer verschillende soorten kunststof met elkaar worden vermengd, wordt hoogwaardige recycling moeilijker. Door al bij de inzameling een zo zuiver mogelijke materiaalstroom te maken, neemt de kans toe dat het kunststof opnieuw in een hoogwaardige toepassing kan worden gebruikt.

Tiem haalt koffers helemaal uit elkaar

Na de inzameling en eerste selectie gaan de geschikte koffers naar werkontwikkelbedrijf Tiem in Zwolle. Daar begint het arbeidsintensieve deel van het proces.

Medewerkers demonteren de koffers en verwijderen onder meer metaal, wieltjes, ritsen en textiel. Uiteindelijk moeten alleen de kunststof kofferschalen van het juiste materiaal overblijven.

Juist dat handmatige werk maakt het mogelijk om de verschillende materialen zorgvuldig van elkaar te scheiden. Daarmee combineert het project materiaalhergebruik met werk voor mensen die via Tiem werken aan hun ontwikkeling en positie op de arbeidsmarkt.

Van Zwolse koffers naar kunststofkorrels

Na de demontage worden de kunststof schalen vermalen en verwerkt tot nieuwe grondstof. Daarmee ontstaat een circulaire keten waarin een afgedankt consumentenproduct niet eindigt als restafval, maar opnieuw materiaal levert voor een product met een vergelijkbare hoogwaardige toepassing.

Dat onderscheid is belangrijk. Kunststof recyclen betekent namelijk niet automatisch dat het materiaal opnieuw voor hetzelfde soort product kan worden gebruikt. Verontreiniging en menging met andere kunststoffen kunnen ervoor zorgen dat gerecycled materiaal alleen nog voor minder hoogwaardige toepassingen geschikt is.

Bij de koffers wordt daarom juist ingezet op een zo schoon mogelijke stroom van polypropyleen.

Samsonite gebruikt al gerecycled kunststof

Voor Samsonite is het gebruik van gerecycled kunststof in harde koffers niet nieuw. Het bedrijf introduceerde eerder koffers waarvan de buitenschaal gedeeltelijk uit gerecycled polypropyleen bestaat.

De huidige Essens-koffers hebben volgens Samsonite schalen die voor minstens 70 procent uit gerecycled polypropyleen bestaan. Het bedrijf zette daarnaast verdere stappen om ook materiaal uit daadwerkelijk gebruikte koffers opnieuw in kofferschalen te verwerken.

De Zwolse samenwerking moet helpen om daarvoor een nieuwe, gecontroleerde materiaalstroom uit Nederland op te bouwen.

Circulaire kunststofketen vanuit Regio Zwolle

Het project sluit aan bij Dutch Circular Polymer Valley. Binnen dit samenwerkingsverband werken bedrijven, overheden, kennisinstellingen en maatschappelijke organisaties in Regio Zwolle aan toepassingen voor gerecycled kunststof.

WaardeRing is binnen die samenwerking al langer bezig met de vraag hoe materialen die niet meer als product kunnen worden hergebruikt toch een hoogwaardige nieuwe bestemming kunnen krijgen.

Daarbij speelt het scheiden van kunststofsoorten een belangrijke rol. Ook eerder werden medewerkers van kringlooporganisaties in de regio getraind om verschillende kunststoffen beter te herkennen en zo bruikbare materiaalstromen te creëren.

Van milieustraat naar nieuwe reiskoffer

Met het nieuwe project ontstaat zo een opvallende keten. Een koffer wordt door een inwoner afgedankt, bij de milieustraat geselecteerd, vervolgens zorgvuldig uit elkaar gehaald en uiteindelijk vermalen tot kunststof dat opnieuw kan worden ingezet.

Daarmee krijgt een voorwerp dat anders bij het grofvuil zou belanden opnieuw waarde als grondstof.

Als de verwachte inzameling wordt gehaald, kunnen alleen al vanuit Zwolle jaarlijks duizenden oude koffers voor deze materiaalstroom beschikbaar komen. Wat begon met de constatering dat opvallend veel koffers bij het afval terechtkomen, groeit daarmee uit tot een samenwerking tussen Zwolse organisaties en een internationale kofferfabrikant.