ZWOLLE – Bij ruim 97 procent van de nieuwbouwwoningen die tussen 2023 en 2025 in Zwolle werden opgeleverd, was vooraf geregistreerd dat de bouw daadwerkelijk was begonnen. Daarmee houdt Zwolle de start van woningbouwprojecten aanzienlijk beter bij dan veel andere gemeenten. Dat is belangrijk, omdat juist deze gegevens steeds meer worden gebruikt om te bepalen waar de woningbouw stagneert.
Van de 1.735 nieuwbouwwoningen die in Zwolle in 2023, 2024 en 2025 werden opgeleverd, ontbrak bij 45 woningen vooraf een geregistreerde bouwstart. Bij 1.690 woningen stond de start dus wel in de registratie.
Dat komt neer op ruim 97 procent.
Waarom is een bouwstart belangrijk?
Het klinkt als een administratief detail, maar een ontbrekende bouwstart kan woningbouwcijfers behoorlijk vertekenen.
Wanneer een woning een vergunning heeft gekregen, maar de start van de bouw niet wordt geregistreerd, kan die woning administratief blijven staan als een woning waarvoor wel een vergunning is afgegeven maar waarvan de bouw nog niet is begonnen.
In werkelijkheid kunnen de bouwvakkers dan al lang bezig zijn.
Pas wanneer de woning uiteindelijk wordt opgeleverd, wordt duidelijk dat er tussentijds een bouwstart in de registratie ontbrak.
Groot verschil met Staphorst
Onderzoeksplatform Geteld onderzocht de registraties voor alle Nederlandse gemeenten. Daaruit komen grote onderlinge verschillen naar voren.
In buurgemeente Staphorst ontbrak tussen 2023 en 2025 bij 165 van de 361 opgeleverde nieuwbouwwoningen vooraf de melding dat de bouw was begonnen.
Daar was dus bij ongeveer 54 procent van de woningen een bouwstart geregistreerd, tegenover ruim 97 procent in Zwolle.
Landelijk ontbrak bij 21 procent van de 211.728 woningen die in deze drie jaren werden opgeleverd een vooraf geregistreerde bouwstart. Bij ongeveer 79 procent stond de start dus wel geregistreerd.
Zwolle doet het in 2026 opnieuw goed
Ook de voorlopige cijfers over 2026 laten voor Zwolle een vrijwel complete registratie zien.
Van de 365 nieuwbouwwoningen die tot en met augustus werden opgeleverd, ontbrak bij vijf woningen vooraf de geregistreerde bouwstart. Dat betekent dat de start bij ongeveer 99 procent wel in de administratie stond.
De cijfers over 2026 zijn nog voorlopig en kunnen daarom worden aangepast.
Welke woningen liggen écht stil?
Een goede registratie is vooral van belang wanneer wordt gekeken naar woningbouwprojecten die na het verlenen van een vergunning niet op gang lijken te komen.
Als een gemeente bouwstarts slecht registreert, kan een woning die in werkelijkheid al wordt gebouwd in de statistieken nog altijd lijken te wachten op de eerste schop in de grond.
Omdat in Zwolle vrijwel alle bouwstarts worden geregistreerd, geeft het aantal langdurig vergunde maar nog niet gestarte woningen hier een beter beeld.
Volgens de telling van Geteld stonden in juni 2026 in Zwolle tien woningen al meer dan twee jaar als vergund geregistreerd zonder dat een bouwstart was gemeld.
Dat komt neer op 0,2 woning per duizend woningen.
Kabinet wil woningbouw sneller maken
De cijfers zijn extra relevant nu het kabinet meer grip probeert te krijgen op de snelheid waarmee woningbouwprojecten van plan naar daadwerkelijke bouw gaan.
Op 21 september presenteerde het kabinet het Actieplan Versnelling Woningbouw. Daarin staan tientallen maatregelen waarmee woningbouw sneller moet verlopen.
Het ontwerp- en vergunningstraject duurt volgens het kabinet momenteel gemiddeld acht jaar. Het doel is om die doorlooptijd richting 2030 te halveren.
Betrouwbare gegevens over het moment waarop de bouw daadwerkelijk begint zijn daarbij belangrijk om onderscheid te kunnen maken tussen projecten die echt stilstaan en projecten waar alleen administratief nog geen start van bekend is.
Landelijk ontbreekt veel informatie
Dat onderscheid is niet vanzelfsprekend. Het CBS meldt dat over de periode 2015 tot en met het tweede kwartaal van 2026 gemiddeld ongeveer een kwart van de meldingen van een gestarte bouw ontbreekt.
“Waar de bouwstart in de registratie staat, is te zien welke vergunde woningen echt stilliggen en welke alleen op papier”, zegt Maarten Stad, onderzoeker bij Geteld. “Juist op die cijfers wil het kabinet de woningbouw bijsturen.”
Waarom Zwolle de registratie vrijwel compleet heeft en waarom de bouwstart in andere gemeenten veel vaker ontbreekt, blijkt niet uit het onderzoek.
