Van reclameborden en gevelteksten tot kunstwerken en overheidscampagnes: de Overijsselacademie onderzoekt waar streektaal zichtbaar is in het straatbeeld. Inwoners van Zwolle kunnen voorbeelden insturen voor een nieuw onderzoek.
ZWOLLE – Heb jij weleens een bord, reclame of kunstwerk gezien waarop Zwols dialect staat? Dan zijn onderzoekers op zoek naar jouw ontdekking. De Overijsselacademie begint in het najaar van 2026 een onderzoek naar dialectuitingen in de openbare ruimte. Ook inwoners van Zwolle worden opgeroepen om voorbeelden uit hun omgeving door te geven. Daarmee willen de onderzoekers ontdekken welke plek de streektaal tegenwoordig inneemt in het straatbeeld.
Dialect wordt volgens de Overijsselacademie steeds minder als dagelijkse spreektaal gebruikt. Tegelijkertijd verschijnt de streektaal juist op opvallende plekken in het openbaar.
Denk aan reclameborden, posters, kunstwerken en teksten op gebouwen. Zelfs in officiële communicatie van instanties, zoals de politie, kan dialect worden gebruikt.
Met een nieuw onderzoek wil de Overijsselacademie deze zichtbare vormen van streektaal in Overijssel in kaart brengen.
Waar kom je Zwols dialect tegen?
Wie goed oplet tijdens een wandeling of fietstocht door Zwolle, kan mogelijk voorbeelden van streektaal tegenkomen.
Het hoeft daarbij niet om grote teksten te gaan. Ook een enkele dialectuitdrukking op een reclamebord, een gevel of een poster kan interessant zijn voor het onderzoek.
De Overijsselacademie is onder meer op zoek naar:
- Reclameborden en posters met dialectwoorden.
- Kunstwerken waarin streektaal wordt gebruikt.
- Namen van verenigingen of gebouwen in dialect.
- Teksten op dorpshuizen en gemeenschapshuizen.
- Campagnes van overheden of andere instanties waarin streektaal voorkomt.
- Andere zichtbare dialectuitingen in de openbare ruimte.
Voorbeelden uit Zwolle zijn welkom, maar het onderzoek richt zich op de hele provincie Overijssel.
Dialect verdwijnt niet, maar verandert van plek
Waar dialect vroeger vooral thuis en in het dagelijks contact werd gesproken, krijgt het tegenwoordig ook een andere functie.
De streektaal kan bijvoorbeeld worden gebruikt om de verbondenheid met een plaats of regio te benadrukken. Ook bedrijven en organisaties kiezen soms bewust voor dialect in hun communicatie.
De onderzoekers willen weten hoe vaak dit voorkomt, waar deze teksten zichtbaar zijn en op welke manieren streektaal wordt toegepast.
Daarmee moet een beter beeld ontstaan van de veranderende rol van dialect in het openbare leven.
Overijsselacademie werkt samen met Duitse onderzoekers
Voor het onderzoek werkt de Overijsselacademie samen met de Duitse Kommission für Mundart- und Namenforschung Westfalens (LWL).
Deze samenwerking moet helpen om dialectuitingen in de publieke ruimte systematisch te verzamelen en te onderzoeken.
Door voorbeelden uit verschillende plaatsen bijeen te brengen, hopen de onderzoekers meer inzicht te krijgen in de zichtbaarheid van streektaal in het dagelijks leven.
Ook inwoners van Zwolle kunnen voorbeelden insturen
De Overijsselacademie kan niet zelf iedere straat, winkelgevel of openbare ruimte in de provincie onderzoeken. Daarom wordt de hulp van inwoners en bezoekers gevraagd.
Wie ergens dialect ziet, kan dat doorgeven via een online formulier.
Het kan bijvoorbeeld gaan om een tekst die al jarenlang op een gebouw staat, maar ook om een nieuwe reclameposter of een tijdelijke campagne.
Ook mensen die buiten Zwolle een opvallende dialectuiting tegenkomen, kunnen een bijdrage leveren.
Hoe kun je meedoen?
De oproep is bedoeld voor iedereen die in Overijssel dialect tegenkomt in de openbare ruimte.
Praktische informatie
- Onderzoek: Dialect in de publieke ruimte
- Organisatie: Overijsselacademie
- Samenwerking: Kommission für Mundart- und Namenforschung Westfalens (LWL)
- Start onderzoek: najaar 2026
- Gebied: provincie Overijssel, waaronder Zwolle
- Gezocht: dialect op borden, posters, gebouwen, kunstwerken en in andere openbare uitingen
- Deelname: voorbeelden doorgeven via een online formulier
Voorbeelden kunnen worden ingezonden via het formulier Dialect in de publieke ruimte.
Met de inzendingen wil de Overijsselacademie zichtbaar maken hoe streektaal een plaats houdt in het dagelijks leven, ook wanneer die minder vaak aan de keukentafel wordt gesproken.
