Een van Bachs laatste grote meesterwerken
De Hohe Messe is de latere bijnaam van Bachs Mis in b-klein, BWV 232. Het werk wordt vaak omschreven als zijn muzikale en spirituele testament.
Bach bracht verschillende onderdelen van de mis pas tegen het einde van zijn leven samen. Daarbij gebruikte hij zowel nieuw gecomponeerde muziek als materiaal uit eerdere composities. Het resultaat werd een omvangrijk werk waarin verschillende stijlen en compositietechnieken uit zijn eigen tijd en eerdere eeuwen samenkomen.
Daardoor wisselt het karakter voortdurend. Grote koordelen worden afgewisseld met intieme aria’s en duetten, terwijl verstilde passages naast uitbundige en feestelijke muziek staan.
Van Kyrie tot Dona nobis pacem
De mis begint met het Kyrie eleison: de roep om ontferming. Uiteindelijk mondt het werk uit in Dona nobis pacem – geef ons vrede.
Juist die beweging krijgt tijdens het concert in Zwolle een extra betekenis. De organisatie legt een verbinding tussen Bachs muziek en beelden uit gebieden waar oorlog en crises het dagelijks leven hebben bepaald.
Oorlogsfotografie tijdens meditatief moment
Tijdens de uitvoering wordt daarom ruimte gemaakt voor een meditatief moment rond het werk van fotograaf Lieuwe Siebe de Jong.
De Jong fotografeerde in oorlogs- en crisisgebieden die volgens de organisatie in de publieke aandacht soms naar de achtergrond verdwijnen. Zijn beelden worden tijdens de avond gebruikt om de boodschap van de Hohe Messe te verbinden met actuele vragen rond oorlog, menselijk leed en vrede.
Daarmee wordt het concert meer dan alleen een uitvoering van een beroemd werk uit de achttiende eeuw. Het slotgebed om vrede krijgt door de combinatie met de fotografie nadrukkelijk een hedendaagse lading.
Ars Musica voor het eerst naar Zwolle
De uitvoering is in handen van Ars Musica Concertkoor en Orkest. Het ensemble staat onder leiding van dirigent Patrick van der Linden.
Ars Musica legt zich toe op koor- en orkestmuziek en is onder meer bekend van uitvoeringen van Bachs passiewerken. Van der Linden en zijn musici waren de afgelopen jaren ook te zien en te horen rond uitvoeringen van de Johannes-Passion op televisie.
Voor het concertkoor en orkest is de uitvoering van 9 oktober het eerste optreden in Zwolle.
Vier solisten werken mee aan uitvoering
Naast het concertkoor en orkest zijn vier vocale solisten aangekondigd.
- Agnes van Laar – sopraan
- Robert Kuizenga – alt
- Adriaan de Koster – tenor
- Jouke Wijmenga – bas
Patrick van der Linden heeft de muzikale leiding over de uitvoering.
Een werk dat Bach zelf nooit volledig hoorde
Bijzonder aan de geschiedenis van de Hohe Messe is dat Bach het complete werk waarschijnlijk nooit zelf in deze vorm uitgevoerd heeft gehoord.
De verschillende onderdelen ontstonden over een lange periode. Zo schreef Bach het Sanctus al in 1724 en ontstonden het Kyrie en Gloria in 1733. In zijn laatste levensjaren completeerde hij de mis door bestaande en nieuwe muziek samen te brengen tot het werk zoals dat tegenwoordig wordt uitgevoerd.
Bach overleed in 1750. De volledige mis kreeg pas later de naam Hohe Messe waaronder het werk tegenwoordig vooral in Duitstalige gebieden bekendstaat.
Bijna twee uur muziek
Een complete uitvoering behoort tot Bachs omvangrijkste vocale werken. Afhankelijk van de gekozen tempi duurt de muziek ongeveer twee uur.
Het bijzondere zit niet alleen in de omvang. Bach brengt in de compositie een groot aantal muzikale vormen samen: van fuga’s en grote koorpassages tot aria’s waarin individuele stemmen centraal staan.
Daardoor wordt de Hohe Messe ook gezien als een soort staalkaart van Bachs vakmanschap aan het einde van zijn leven.
Concert in Dominicanenkerk
Voor de Zwolse uitvoering is gekozen voor de Dominicanenkerk aan de Assendorperdijk. De grote kerkruimte vormt het decor voor koor, solisten en orkest.
Het concert begint vrijdag 9 oktober om 20.00 uur en duurt naar verwachting tot ongeveer 22.00 uur.
Kaarten in drie prijsklassen
Voor het concert zijn kaarten verkrijgbaar in drie rangen. Een kaart voor de eerste rang kost 52 euro, voor de tweede rang 36 euro en voor de derde rang 22 euro.
Kaarten kunnen vooraf online worden gekocht. Als het concert niet is uitverkocht, zijn op de avond zelf ook kaarten aan de deur verkrijgbaar.
Praktische informatie
Wat: Bachs Hohe Messe door Ars Musica Concertkoor en Orkest
Wanneer: vrijdag 9 oktober 2026
Aanvang: 20.00 uur
Verwachte eindtijd: 22.00 uur
Waar: Dominicanenkerk, Assendorperdijk 8, Zwolle
Dirigent: Patrick van der Linden
Solisten: Agnes van Laar, Robert Kuizenga, Adriaan de Koster en Jouke Wijmenga
Entree: €52 eerste rang, €36 tweede rang en €22 derde rang
Voor liefhebbers van Bach wordt het daarmee een bijzondere avond in Zwolle: een monumentaal muziekwerk dat bijna drie eeuwen na zijn ontstaan wordt gekoppeld aan een vraag die nog altijd actueel is – het verlangen naar vrede.
