Salderingsregeling stopt op 1 januari 2027
De huidige salderingsregeling maakt het mogelijk om elektriciteit die zonnepanelen aan het net leveren te verrekenen met elektriciteit die op andere momenten wordt afgenomen. Een huishouden dat bijvoorbeeld in de zonnige zomermaanden veel stroom teruglevert, kan die productie nu nog verrekenen met het stroomverbruik in andere maanden.
Daar komt op 1 januari 2027 een einde aan. Zonnepaneeleigenaren blijven daarna wel een vergoeding ontvangen voor de elektriciteit die zij terugleveren aan het stroomnet.
Tot 2030 moet die vergoeding minimaal 50 procent bedragen van het kale leveringstarief van elektriciteit. Dat is het stroomtarief zonder belastingen. Energieleveranciers mogen daarnaast onder voorwaarden kosten rekenen voor het verwerken van teruggeleverde elektriciteit.
Onderzoek: terugverdientijd kan oplopen tot 17 jaar
Volgens de Europese vergelijking van Overstappen.nl krijgt Nederland na het verdwijnen van salderen een opvallende positie. Ons land heeft veel zonnepanelen per inwoner, maar zou tegelijkertijd de langste terugverdientijd krijgen van alle onderzochte landen.
Voor nieuwe zonnepanelen wordt vanaf 2027 een terugverdientijd van ongeveer 11 tot 17 jaar geraamd. Ter vergelijking: Overstappen.nl komt voor Spanje en Griekenland uit op vijf tot acht jaar. In het Verenigd Koninkrijk gaat het om zeven tot tien jaar en in Denemarken om negen tot twaalf jaar.
De genoemde terugverdientijden zijn schattingen. Hoe snel zonnepanelen daadwerkelijk worden terugverdiend, hangt af van verschillende factoren. Onder meer de aanschafprijs, elektriciteitsprijs, ligging van de panelen, jaarlijkse stroomproductie en hoeveelheid opgewekte elektriciteit die direct in huis wordt gebruikt, spelen een rol.
Zelf zonnestroom gebruiken wordt belangrijker
Voor Zwolse huishoudens met zonnepanelen wordt het na 2027 vooral aantrekkelijker om de opgewekte elektriciteit direct zelf te gebruiken. Wie overdag zonnestroom gebruikt voor bijvoorbeeld huishoudelijke apparaten, hoeft die elektriciteit niet op een ander moment bij een energieleverancier in te kopen.
Ook de Rijksoverheid wijst erop dat direct gebruik van zelf opgewekte elektriciteit belangrijker wordt. Over stroom die direct in de woning wordt gebruikt, worden geen belastingen en geen kosten aan de energieleverancier betaald.
Dat kan huishoudens stimuleren om hun elektriciteitsverbruik meer te verschuiven naar zonnige uren. Denk bijvoorbeeld aan het overdag gebruiken van de wasmachine of vaatwasser wanneer de zonnepanelen veel elektriciteit produceren.
Vol stroomnet speelt ook in Overijssel
Het verdwijnen van de salderingsregeling staat niet los van de drukte op het Nederlandse elektriciteitsnet. Door de snelle groei van duurzame energie, elektrische auto’s, warmtepompen en ander elektrisch gebruik wordt het stroomnet steeds intensiever gebruikt.
Ook in Overijssel is netcongestie een belangrijke opgave. De provincie noemt de beperkte capaciteit op het elektriciteitsnet een knelpunt voor onder meer woningbouw, economische ontwikkeling en verduurzaming. Uitbreiding van het netwerk én slimmer gebruik van de beschikbare capaciteit zijn volgens de provincie noodzakelijk.
Meer zelf opgewekte zonnestroom direct gebruiken kan helpen om de hoeveelheid elektriciteit die op zonnige momenten tegelijkertijd het net op gaat te beperken.
Nederland wijkt af met terugleverkosten
Volgens het onderzoek van Overstappen.nl onderscheidt Nederland zich ook door de terugleverkosten die verschillende energieleveranciers rekenen. Binnen de zestien onderzochte landen en regio’s zou Nederland het enige land zijn waar dergelijke kosten rechtstreeks bij huishoudens met zonnepanelen in rekening worden gebracht.
Daar staat tegenover dat systemen in andere Europese landen sterk verschillen. Duitsland, Frankrijk en Hongarije werken volgens het onderzoek met terugleververgoedingen waarvan de hoogte door de overheid wordt bepaald. In landen als België, Spanje, Oostenrijk, Noorwegen en het Verenigd Koninkrijk speelt de markt een grotere rol bij het bepalen van de vergoeding.
Meer zon maakt zonnepanelen in Zuid-Europa sneller rendabel
De grote verschillen in terugverdientijd worden niet alleen veroorzaakt door subsidies of regelgeving. Ook het klimaat en de elektriciteitsprijzen spelen een belangrijke rol.
In Zuid-Europa kunnen zonnepanelen door het grotere aantal zonuren doorgaans meer elektriciteit produceren. Daarnaast bepaalt de prijs van elektriciteit hoeveel geld een huishouden bespaart door zelf opgewekte stroom direct te gebruiken.
Volgens Overstappen.nl zorgt de combinatie van veel zon, energieprijzen en stimuleringsmaatregelen ervoor dat nieuwe zonnepanelen in landen als Spanje en Griekenland aanzienlijk sneller kunnen worden terugverdiend dan in Nederland.
Thuisbatterij krijgt meer aandacht
Door het verdwijnen van salderen groeit ook de aandacht voor thuisbatterijen en andere manieren om elektriciteit slimmer te gebruiken. Met een batterij kan een deel van de zonnestroom die overdag wordt geproduceerd worden opgeslagen om deze later zelf te gebruiken.
Een thuisbatterij is echter niet automatisch voor ieder huishouden financieel aantrekkelijk. Of de investering rendabel is, hangt onder meer af van de aanschafkosten, het stroomverbruik, de omvang van de zonnepaneleninstallatie, energieprijzen en het gekozen energiecontract.
Zonnepanelen blijven ook na 2027 stroom besparen
Dat de salderingsregeling verdwijnt, betekent niet dat zonnepanelen vanaf 2027 geen financieel voordeel meer opleveren. De Rijksoverheid stelt dat zonnepanelen zich ook na het verdwijnen van salderen binnen hun technische levensduur kunnen terugverdienen.
Voor Zwollenaren die nieuwe zonnepanelen overwegen, verandert wel de rekensom. Niet alleen het aantal panelen en de jaarlijkse opbrengst worden belangrijk, maar vooral de vraag hoeveel van de opgewekte elektriciteit direct in huis kan worden gebruikt.
Wie al zonnepanelen heeft, hoeft tot en met 31 december 2026 nog niets te veranderen aan de huidige manier van salderen. Vanaf 1 januari 2027 gaat het nieuwe systeem in en wordt slim omgaan met de eigen zonnestroom belangrijker voor de energierekening.
