De discussie speelt al langer op de spoorverbinding tussen Zwolle en Emmen. Arriva maakte enkele weken geleden bekend dat medewerkers agressieve zwartrijders niet altijd meer beboeten wanneer een controle dreigt te escaleren. De veiligheid van medewerkers krijgt in zo’n situatie voorrang.
Veiligheid medewerkers voorop
Rover zegt begrip te hebben voor de keuze van Arriva om medewerkers niet in gevaar te brengen bij het uitschrijven van een boete. Tegelijkertijd vindt de reizigersvereniging dat daardoor geen situatie mag ontstaan waarin agressief gedrag ertoe leidt dat een zwartrijder aan een boete ontkomt.
Volgens Rover hebben reizigers bij de organisatie aangegeven zich onveilig te voelen door de situatie. Ook vindt de vereniging het ongewenst wanneer reizigers verschillend worden behandeld bij het reizen zonder geldig vervoerbewijs.
Rover-directeur Daan Zieren waarschuwt bovendien voor de gevolgen voor het openbaar vervoer zelf. Wanneer reizigers zich niet meer veilig voelen en daardoor voor een andere manier van reizen kiezen, kan dat volgens hem uiteindelijk schadelijk zijn voor de toekomst van de spoorverbinding.
Arriva voert extra perroncontroles uit
Arriva is inmiddels opnieuw begonnen met uitgebreide controles op de perrons. Daarmee probeert de vervoerder te voorkomen dat mensen zonder geldig vervoerbewijs in de trein stappen.
Volgens Rover kunnen dergelijke controles op korte termijn helpen, maar vormen ze geen structurele oplossing voor de problemen op het traject.
De reizigersvereniging vindt dat van een vervoerder niet kan worden verwacht dat deze een breder maatschappelijk veiligheidsprobleem alleen oplost.
Overlast wordt gekoppeld aan reizigers vanuit Ter Apel
Volgens Arriva hangt een belangrijk deel van de ernstige overlast op het traject samen met een groep overlastgevende asielzoekers uit de opvang in Ter Apel. Rover spreekt in zijn oproep over problemen met agressieve zwartrijders en verwijst daarbij naar de situatie rond de asielopvang.
Het is belangrijk daarbij onderscheid te maken tussen asielzoekers in het algemeen en de relatief kleine groep die overlast veroorzaakt. De maatregelen waarover wordt gesproken richten zich op mensen die zonder geldig vervoerbewijs reizen en daarbij herhaaldelijk voor problemen zorgen.
Rover wil politie en Rijk nadrukkelijker betrekken
Rover wil dat de landelijke overheid meer verantwoordelijkheid neemt voor de situatie. Volgens de reizigersvereniging ligt het probleem niet uitsluitend bij Arriva en zou de aanpak gezamenlijk moeten worden uitgevoerd.
Daarbij wordt onder meer gedacht aan gerichte politiecontroles. Rover noemt station Emmen als mogelijke locatie waar politie en andere betrokken partijen overlastgevers eerder kunnen tegenhouden.
De organisatie vraagt het Rijk daarnaast om financiële middelen beschikbaar te stellen voor een structurele aanpak.
Tweede Kamer stemde eerder in met reisverbod
De discussie over overlast en zwartrijden op verbindingen van en naar Ter Apel speelt ook al langer in Den Haag.
De Tweede Kamer nam in februari 2025 een motie aan waarin het kabinet werd gevraagd om samen met Arriva ervoor te zorgen dat zwartrijders van en naar Ter Apel na twee overtredingen een reisverbod kunnen krijgen.
In diezelfde motie werd verwezen naar een pilot met spoorwegpolitie op het traject Zwolle-Emmen. Ook werd gesteld dat een groot deel van de opgelegde boetes voor zwartrijden op verbindingen van en naar het aanmeldcentrum niet werd betaald.
Rover wil dat de eerder door de Tweede Kamer gevraagde aanpak daadwerkelijk wordt uitgevoerd.
Vechtdallijn belangrijke verbinding voor Zwolle
De Vechtdallijn vormt de spoorverbinding tussen Zwolle en Emmen en bedient onderweg verschillende plaatsen in Overijssel en Drenthe. Voor Zwolle is het traject een belangrijke regionale treinverbinding richting onder meer Dalfsen, Ommen, Hardenberg en Coevorden.
Juist daarom vindt Rover dat de problemen niet mogen leiden tot reizigers die de trein gaan mijden. Volgens de reizigersvereniging moet de aanpak ervoor zorgen dat zowel reizigers als personeel veilig gebruik kunnen blijven maken van de verbinding.
