Het kunstwerk herinnert aan de religieuze zusters die aan de basis stonden van het katholieke ziekenhuis in Zwolle. Toen De Weezenlanden verdween en het terrein plaatsmaakte voor woningbouw, verhuisde het beeld tijdelijk mee naar het nieuwe Isala. Nu komt het terug naar de wijk waarmee het verhaal onlosmakelijk verbonden is.
Van De Weezenlanden naar Isala en weer terug
Veel Zwollenaren zullen het beeld nog kennen van het voormalige ziekenhuis De Weezenlanden. Daar stond het jarenlang op een prominente plek.
In juli 2013 werd het kunstwerk weggehaald en overgebracht naar het nieuwe Isala aan de Dr. van Heesweg. Het oude ziekenhuis sloot dat jaar zijn deuren en werd later gesloopt. Op het voormalige ziekenhuisterrein verrees vervolgens een nieuwe woonwijk.
Met de terugkeer naar Assendorp komt het kunstwerk na ruim dertien jaar weer terecht in de omgeving waarvoor het oorspronkelijk werd gemaakt.
Zes zusters begonnen in 1897 een ziekenhuis
Het beeld vertelt een belangrijk hoofdstuk uit de Zwolse zorggeschiedenis. In 1897 kwam moeder-overste Lamberta samen met vijf medezusters vanuit Maastricht naar Zwolle. Zij behoorden tot de Liefdezusters van de Heilige Carolus Borromeus, beter bekend als de Zusters onder de Bogen.
De zes zusters begonnen hun ziekenhuis in een herenhuis aan de Melkmarkt. De locatie werd al snel te klein. Uiteindelijk verhuisde de zorg naar Groot Wezenland, waar het ziekenhuis zich in de loop van de twintigste eeuw verder ontwikkelde.
De Weezenlanden zou uiteindelijk uitgroeien tot een van de grote ziekenhuizen van Zwolle. Na een fusie met het Sophia Ziekenhuis ontstond Isala.
Zwolle eerde de zusters al eerder
De betekenis van de Zusters onder de Bogen voor Zwolle werd ook officieel erkend. In 1990 kregen zij de Erepenning van de gemeente Zwolle vanwege hun langdurige verdiensten voor de stad en hun rol bij De Weezenlanden.
Enkele jaren later kreeg hun geschiedenis een tastbare plek bij het ziekenhuis. De medische staf gaf Pépé Grégoire opdracht een kunstwerk te maken dat de herinnering aan de zusters levend moest houden.
Het beeld werd in april 1994 onthuld. De Zwolse gemeenschap van de Zusters onder de Bogen was kort daarvoor opgeheven.
Wapperende habijten van brons
Grégoire koos niet voor een statische voorstelling. De zusters zijn gestileerd weergegeven, maar blijven herkenbaar aan hun kappen en habijten. Hun kleding lijkt door de wind te worden gegrepen, terwijl de figuren met elkaar in gesprek zijn.
Het beeld bestaat uit bronzen figuren in combinatie met een strakke stalen sokkel. Daarmee ontstaat een contrast tussen de vloeiende vormen van de zusters en de rechte lijnen van de ondergrond.
Juist die levendigheid zorgt ervoor dat het niet alleen een monument voor het verleden is, maar ook een beeld van mensen die midden in hun dagelijkse werk lijken te staan.
Nieuwe plek vlak bij voormalige ziekenhuis
De nieuwe locatie is bewust gekozen. Zusters onder de bogen komt op het grasveld op de hoek van Groot Wezenland en de Thoden van Velzenstraat. Daarmee staat het kunstwerk weer vlak bij de plek waar de zusters tientallen jaren in de zorg actief waren.
Verderop staat al een informatiebord over de geschiedenis van ziekenhuis De Weezenlanden. Samen maken het bord en het teruggekeerde kunstwerk een deel van die geschiedenis opnieuw zichtbaar in de openbare ruimte.
‘Hun verhaal komt weer dichtbij’
Wethouder Anja Roelfs is blij met de terugkeer van het beeld. Volgens haar houdt het kunstwerk de herinnering aan zowel het ziekenhuis als de zusters levend.
“Juist op deze plek komt hun verhaal weer dichtbij”, zegt Roelfs. Volgens de wethouder kan kunst in de openbare ruimte de geschiedenis van Zwolle zichtbaar maken en betekenis geven aan een locatie.
Meer kunstwerken verspreid door Zwolle
Zusters onder de bogen is een van de vele kunstwerken die in de openbare ruimte van Zwolle te vinden zijn. Via de online kaart Kunst op de kaart van VisitZwolle kunnen inwoners en bezoekers andere beelden, monumenten en kunstwerken in de stad ontdekken en meer lezen over de verhalen erachter.
Vanaf half september heeft die Zwolse kunstcollectie in de openbare ruimte er in Assendorp opnieuw een vertrouwd beeld bij: drie bronzen zusters die na een verblijf bij Isala weer terug zijn in de omgeving waar hun verhaal thuishoort.
